Otizmli Çocukların Eğitim İle İlgili Hakları

Engelli bireyler temel eğitim ilkeleri doğrultusunda genel eğitim, özel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmektedirler.

5378 sayılı Özürlüler Kanunu’nun 15. Maddesinde “hiçbir gerekçeyle özürlülerin eğitim alması engellenemez. Özürlü çocuklara, gençlere ve yetişkinlere, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, bütünleştirilmiş ortamlarda ve özürlü olmayanlarla eşit eğitim imkanı sağlanır.” İbaresi yer almaktadır. Özürlü bireyler temel eğitim ilkeleri doğrultusunda genel eğitim, özel eğitim ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmektedirler.

Özür türü ve derecesine göre özürlü çocuklar genel eğitim sisteminde normal sınıflarda veya özrün türü ve düzeyine göre ayrılmış olan özel eğitim sınıflarında eğitim alabilmektedirler. Bununla birlikte özürlü çocukların normal eğitim sınıflarında normal gelişim gösteren akranlarıyla, sosyal ve eğitimsel açıdan birlikteliklerinin sağlanabilmesi için eğitim politika ve uygulamalarında temel yaklaşım kaynaştırma eğitimi ile sağlanmaktadır.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin zorunlu öğrenim çağı: Okul öncesi dönemi de içine alan 3-14 yaş olarak belirlenmiştir. Ülkemizde eğitime ihtiyacı olan özürlülere yönelik MEB sorumludur. Özürlülere yönelik erken eğitim 0-6 yaşından başlayarak eğitim ve öğretim hizmetlerinde MEB’ in yanı sıra üniversitelerin ilgili bölümlerinden de bilgi ve yönlendirme hizmetlileri alınabilir.

Engelli çocuklar, engellerinden dolayı zorunlu eğitimden muaf tutulamazlar. Evlerinden çıkıp okula gitmesi mümkün olmayan engelli çocuklar için evde eğitim hakkı vardır. Bu haktan yararlanmak isteyenler; RAM’la görüşerek, gerekli belgeleri hazırlarlar.

RAM kararı ile Rehberlik ve araştırma merkezinin eğitsel değerlendirme ve tanılama, eğitim planı, yönlendirme, yerleştirme raporlarıyla birlikte kendisine en uygun resmi veya özel eğitim kurumlarında engeline göre eğitimleri, destek eğitim hizmetleri sağlanarak yaşam ve akademik becerilerinin artırılması sağlanır. Bu eğitimler erken çocukluk dönemi, okul öncesi eğitim, ilköğretim, mesleki eğitim olarak kişinin engeline göre uygulanır.

Kaynaştırma Eğitimi Nedir?

Kaynaştırma:

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin akranları ile birlikte eğitim ve öğretimlerini bütün kademelerde sürdürme esasına dayanan, destek hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim uygulamalarıdır. Başka bir deyişle engelli bireylerin engeli olmayan bireylerle eğitsel ve sosyal olarak bütünleşmesini sağlama işlemidir.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitimlerini öncelikle yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı kurumda sürdürmeleri sağlanır. Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler kaynaştırma yoluyla eğitimlerini, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı sürdürebilecekleri gibi özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak da sürdürebilirler.

 

MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği

Özel eğitim ve rehabilitasyon:

Dil ve konuşma güçlüğü, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davranış problemlerine sahip özürlü bireylerin engellilik hâlini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak ve topluma uyumlarını sağlamak, temel öz bakım becerilerini, bağımsız yaşam ve mesleki becerilerini geliştirmek amacıyla yapılan çalışmalara özel eğitim ve rehabilitasyon denir.

Yönetmeliğin 29. Maddesine göre; Özürlü bireyin sağlık kurulu raporuyla asgari % 20 özürlü olduğunun tespit edilmiş ve özel eğitim değerlendirme kurullarınca da eğitsel değerlendirme ve tanılaması yapıldıktan sonra düzenlenen raporda destek eğitimi almasının önerilmiş olması, özürlü bireye kurumca, aylık olarak belirlenen tutar karşılığında bir ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitiminin verilmiş olması, zorunlu eğitim çağında olan özürlü bireyin örgün eğitime devam ettiğinin belgelendirilmesi gerekir.

Not: 5 Temmuz 2018 tarihli Yönetmelik değişikliği ile özel eğitim ders saatleri 40 dakikaya inmiş, dersi takip eden 10 dakika öğretmen-veli görüşmesi için ayrılmıştır.

Ayrıca, özel eğitim kurumlarında, kameralı sisteme geçilmiş, öğrencilerin devamlılığı bu sistem üzerinden Bakanlıkça takip edilecektir.

KAYNAKÇA:

Kalender ŞAH Engellilerin Eğitim Hakkı, 03.04.2015, www.engelliler.biz/forum/okul-oncesi-ilkogretim-lise-universite-donemi-sinavlar/147120-engelli-egitim-hakki.html, Erişim tarihi (27.07.2019)

BM Engelli Hakları Sözleşmesi, 14.07.2009 Sayı: 27288, humanrightscenter.bilgi.edu.tr/media/uploads/2015/08/03/EngellilerinHaklarinaIliskinSozlesme.pdf, Erişim tarihi (27.07.2019)

TC Anayasası 07.11.1982 Kanun no. 2709, www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2018.pdf, Erişim tarihi (27.07.2019)

Engelliler Hakkında Kanun 07.07.2005 Sayı: 25868, www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378.pdf, Erişim tarihi (27.07.2019)

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu 14.06.1986 Sayı: 19134, http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3294.pdf, Erişim tarihi (27.07.2019)

Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği 18.05.2012 Sayı: 28296, https://ookgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_07/05112207_YZEL_EYYTYM_KURUMLARI_YYNETMELYYY_05.07.2018.pdf, Erişim tarihi (27.07.2019)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir