Otizmli Çocukların Kaynaştırma Eğitimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Otizmli Çocukların Kaynaştırma Eğitimi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kaynaştırma eğitimi, bireyselleştirilmiş eğitim programlarıyla engelli ve normal çocukların eğitsel ve sosyal yönden bütünleşmelerini sağlama işlemidir.

Her insanda olduğu gibi engelli çocuklar da, diğer insanlarla sosyal ilişki kurmak ve bunu sürdürmek, çevresi tarafından sevgi ve değer görmek, beğenilmek, takdir edilmek, hiç kimseye ihtiyaç duymadan ve bağımlı olmadan yaşamak istemektedirler. Bu onların en doğal hakkı olduğu gibi, toplumsal bütünlüğün ve kalkınmanın da temelidir.

Engelli çocuklara verilen eğitimin niteliği ne kadar iyi olursa olsun, sonuçta onu içinde yaşadığı toplumun bir üyesi haline getirmiyor ve kabul görmesini sağlamıyorsa verilen eğitim işe yaramayacaktır.

Bu nedenle; kaynaştırma eğitimi, her türdeki engelli çocuğun devam ettiği okullarda önemli bir hizmet alanı olarak görülmesi ve birtakım tedbirlerin alınmasını gerçekleştirmektedir.

Ancak dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır ve eğer dikkat edilmezse çocuk üzerinde çok büyük hasar ve problemlere yol açabilir.

Kaynaştırma Eğitiminde Dikkat Edilecek Hususlar

  • Kaynaştırma eğitimine alınan öğrencilerin yeterli ve yetersiz oldukları yönler birlikte değerlendirilmeli, fiziksel, sosyal, duyusal vb. özellikleri tanınmaya çalışılmalıdır.
  • Kaynaştırma eğitiminde normal sınıf içinde tek bir yetersizlik türüne yönelik yerleştirme yapılmalıdır. Yani işitme, görme vb. yetersizlikten etkilenmişler aynı sınıfta olmamalıdır.
  • Kaynaştırma eğitimine alınacak öğrencilerin birden fazla yetersizlik ve davranış problemi olmamasına dikkat edilmelidir.
  • Kaynaştırma eğitimi okulda olduğu kadar, okul dışı ortamlarda da sürdürülmeli, kesintiye uğratılmamalıdır.
  • Her aşamada kaynaştırma öğrencisini öğrenmeye karşı güdüleyici, teşvik edici sözler kullanılmalı, kendilerine güvenleri oluşturulmalıdır.
  • Öğrencinin-öğrenciye yardımlaşma ve işbirliği etmesi uygulamalarına yer verilmelidir. Öğrencilerin kaynaştırma öğrencisini kabul etmesi ve ona yardımcı olması sağlanmalıdır.
  • Çocuklara başarabileceği görevler verilmeli, başarısız olduğu noktada bırakılmamalı, öğrenmeyi yetersiz hale getirecek sözler söylenmemeli, başarısı ödüllendirilmelidir.
  • Kaynaştırma öğrencisinin yetersizlik ve özelliği ne olursa olsun durumunu olduğu gibi kabul etmek, benlik ve kişilik gelişimine saygı duymak temel alınmalıdır.
  • Çocuğun kişiliğini, güvenini, ilgisini sarsacak sözlerden kaçınılmalıdır.
  • Kaynaştırma eğitiminin yetersizlikten etkilenmiş çocuğu normal hale getirmek değil, onun ilgi ve yeteneklerini en iyi şekilde kullanmasını sağlamak ve toplum içinde yaşamasını kolaylaştırmak olduğu unutulmamalıdır.

Bu unsurlara dikkat edilmesi ve öğrencinin başarılı bir kaynaştırma yaşantısının olabilmesi için belli koşulların ve unsurların sağlanması gerekmektedir. Bu koşul ve unsurları sağlayabilecekler kişiler ise;

  1. Okul Yönetimi
  2. Rehber Öğretmenler (Psikolojik Danışmanlar)
  3. Öğretmenler
  4. Aileler

Okul yönetiminin dikkat etmesi gereken hususlar:

  • Okul yönetiminin kaynaştırma uygulamasının önemine ve gereğine inanmalıdır.
  • Okul yönetimi kaynaştırma uygulamaları ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı( BEP) hakkında yeterli bilgiye sahip olmalıdır.
  • Okul yönetimi BEP geliştirme birimi ve Kaynaştırma ekibi oluşturmalıdır.
  • Öğretmenlerin kaynaştırma uygulamaları ve BEP hakkında bilgilendirmek için gerekli olan çalışmaları yapmalıdır.
  • Sınıflara verilecek kaynaştırma öğrencilerini eşit olarak dağıtmalıdır.
  • Okulun fiziki ortamını kaynaştırma öğrencisisin yetersizlik durumuna göre uygun olarak düzenlemelidir.
  • Gerekli araç-gerecin sağlanmasında ve okul içinde bir özel eğitim öğretmeninin görevlendirilmesini sağlamalıdır.
  • Okul içinde öğretmenleri birbirlerine yardım etmeleri için teşvik etmeli, birbirine yardımcı olanları ve işbirliği içinde çalışanları belirli şekillerde ödüllendirmelidir.

Rehberlik öğretmeninin dikkat etmesi gereken hususlar:

  •    Özel eğitim gerektiren bireylerin kendilerini kabul etmelerini sağlamak.
  •        Bireysel farklılıklarını anlamalarına yardımcı olmak.
  •        Gerçekçi olmayan tutumlarını değiştirmelerine yardımcı olmak.
  •        Temel problem çözme stratejilerini geliştirmelerine yardımcı olmak.
  •        Ders dışı etkinliklere katılımı özendirme çalışmalarını etkili bir şekilde yürütmek.
  •        Okul yönetimini, Öğretmenleri ve aileleri yetersizlik grupları, kaynaştırma ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı ( BEP )hakkında bilgilendirmek.
  •        BEP hazırlama komisyonunda aktif görev almak ve görüşlerini bildirmek.
  •        Kaynaştırma uygulamaları ve BEP ‘in yürütülüş aşamasında aksayan konularda görüşlerini bildirerek önlem alınmasını sağlamak.
  •        Okul yönetimi, öğretmenler, öğrenciler ve aileler arasında koordinasyonu sağlamak.
  •        Kaynaştırma öğrencilerinin gelişimini izlemek.

Öğretmenlerin dikkat etmesi gereken hususlar:

  • Değerlendirme ve program geliştirme çalışmalarında ekip içinde yer almalılar.
  • Yetersizlikten etkilenmiş çocuk normal sınıfta da olsa , özel eğitim sınıfında da olsa yetersizlikten etkilenmiş çocuğun yararlanabileceği şekilde öneriler geliştirmeli ve uygulanmasını sağlamalıdır.
  • Yetersizlikten etkilenmiş çocukların ailelerine danışmanlık yapmalı ve onlarla etkileşim içinde olmalıdır.
  • Yetersizlikten etkilenmiş çocuklar için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı hazırlamalıdır.
  • Yetersizlikten etkilenmiş çocuklar da dahil olmak üzere sınıftaki tüm çocuklar için eşit eğitsel fırsatlar yaratmalıdır.

Kaynaştırma Öğrencilerinin Aileleri:

Kaynaştırma programının uygulamaya başlamasıyla birlikte bu ailelerinin de ele alınması gerektiği bir kat daha önem kazanmıştır. Çocuklarını en iyi tanıyan kişiler olarak ve onlarla ilgili her konuda karar verme yetkisine birinci derecede sahip olan ebeveynleri, eğitimle ilgili işlerin dışında tutmak olanaksız görünmektedir. Özel eğitim gerektiren çocukların aileleri de çocukları hakkında olumlu sözler duymak isterler. Oysa okul tarafından sürekli çocuklarının olumsuz davranışlar için çağrıldıkları ve olumsuz yönlerini dinledikleri için okulla iletişime geçmek istemezler. Bu bakımdan eğitimcilerin, ailelerin kaynaştırma programlarına yaklaşımını, düşüncelerini ve endişelerini bilmesi gerekli önlemlerin alınması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Aileler kaynaştırma uygulamalarında son derece güçlü destekçiler olabilirler. Bazı aileler çocuklarının kaynaştırılması için çok istekli olabilirlerken, bazı aileler kaynaştırma konusunda çeşitli çekincelere sahip olabilirler. Ailenin kaynaştırmaya istekli olması kaynaştırmanın başarıyla uygulanabilmesinde son derece önemli bir rol oynamaktadır. Böylece öğretmenin aileye yardımcı olarak kullanılması kolaylaşmaktadır. Eğer aile kaynaştırmanın yararına inanmıyorsa, öğretmenin aileden yardım alma olasılığı düşecektir.

Kaynaştırmanın Başarıyla Uygulanması İçin Kaynaştırma Öğrencilerinin Aileleriyle Gerçekleştirilebilecek Etkinlikler

  • Ailelerle düzenli toplantılar yapmak,
  • Ailelerle bilgilendirici konuşmalar, seminerler düzenlemek
  • Her aşamada aileyi de işe katmak
  • Çocuğundaki gelişmeleri aileyle paylaşmak

Yapılacak toplantılarla ailelere yalnız olmadıkları, kendilerine benzer özellikte ailelerin olduğu anlatılmalıdır. Toplantılar sırasında ailelerle çocuklarının sosyalleşmesindeki anahtar kişiler oldukları açıklanmalıdır. Hiç kimsenin çocuğu ailesi kadar iyi tanımayacakları ve gereksinimlerini ailesi kadar iyi bilemeyeceği vurgulanmalıdır. Ayrıca aileye, eğer aile ve okulun çocukla ilgili beklentileri birbiriyle tutarlı olursa başarılı ve etkili olunabileceği; ayrıca, birlikte çalışmanın önemi açıklanmalıdır.

Kaynaştırma öğrencilerinin aileleri için bilgilendirici konuşmalar ve seminerler düzenlemek, ailelerin beklentilerini gerçekçi düzeyde tutmalarını, gelişmeleri fark edebilmelerine yardımcı olabileceklerini bilmelerini sağlayacaktır. Bu toplantıların normal öğrencilerin ailelerinin katılmalarını da sağlanabilir.

 

KAYNAKÇA:

  • UZM. Uğur KAYA / Kaynaştırma uygulamalarında dikkat edilmesi gereken noktalar

http://www.antalyaozelegitim.com/blog/aile-danismanligi/kaynastirma-uygulamalarinda-dikkat-edilmesi-gereken-noktalar.html

Erişim Tarihi (27.07.2019)

  • Zihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme ve Koruma Vakfı (ZİÇEV) / Özel Eğitime Giriş (Kaynaştırma Eğitimi)

https://www.zicev.org.tr/ozel-egitime-giris-kaynastirma-egitimi

Erişim Tarihi (27.07.2019)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir